Do vậy, Sở An toàn thực phẩm khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng một số động vật, thực vật có chứa độc tố tự nhiên như sau:
1. Độc tố tự nhiên có trong động vật
- Cá nóc: chứa chất độc là Tetrodotoxin - một loại độc tố thần kinh cực độc, không màu, không mùi, không vị, tan trong nước, có tính kháng nhiệt cao, chịu được nóng và không bị nhiệt phá hủy, nấu chín hay phơi khô, sấy, độc chất vẫn tồn tại. Chất độc cá nóc là thành phần có sẵn trong cá, trong buồng trứng và gan có nhiều độc tố, trong dạ dày và cơ quan nội tạng khác có ít hơn.
Cá nóc có độc tố tự nhiên gây ngộ độc thực phẩm cho người ăn
Biểu hiện khi bị ngộ độc cá nóc đầu tiên là mất cảm giác ở môi và lưỡi, sau đó tê liệt cử động và mất cảm giác, huyết áp tụt xuống do động mạch bị giãn, cảm thấy khó thở do tê liệt. Cuối cùng là mất ý thức và sau đó ngừng thở do bị tê liệt hoàn toàn trung khu hô hấp
- So biển: có chất độc là Tetrodotoxin, một độc tố thần kinh rất mạnh giống độc tố của cá nóc, có khả năng gây liệt cơ hô hấp, làm ngưng thở dẫn đến tử vong ngay cả với liều độc thấp. Chất độc của con so biển tập trung chủ yếu ở bộ phận trứng. Loài so này gây độc cho người chủ yếu trong thời kỳ sinh sản. Người ăn thịt so, sau khi chất độc ngấm vào cơ thể, trước tiên bị nôn mửa, khó thở, sau đó đau bụng, tay, chân và môi bắt đầu tê cứng. Chất độc còn gây ức chế sự dẫn truyền thần kinh tim và gây suy hô hấp, trường hợp nặng có thể gây tử vong.
Con so có độc tố tự nhiên gây ngộ độc thực phẩm cho người ăn
- Cóc có độc tố (Bufotoxin). Thịt cóc giàu dinh dưỡng, không chứa độc tố (trừ khi bị dính độc chất từ các tuyến ngoài da và nội tạng trong khi chế biến). Trong cơ thể cóc có một số bộ phận chứa độc tố hay còn gọi là nhựa cóc (mủ cóc) ở tuyến sau tai, tuyến trên mắt, trên da, trong gan, mật, buồng trứng có thể gây ngộ độc cấp tính, tỷ lệ tử vong rất cao nên tốt nhất và an toàn nhất là không ăn cóc và các sản phẩm chế biến từ cóc.
2. Độc tố tự nhiên có trong thực vật
- Khoai tây mọc mầm: chứa độc tố solanine cao, có thể gây ngộ độc, nôn mửa, đau bụng, thậm chí ảnh hưởng hệ thần kinh. Độc tố tập trung ở mầm, vỏ xanh và không bị phá hủy hoàn toàn khi nấu chín.
Không sử dụng khoai tây mọc mầm
- Nấm độc:chứa độc tố amatoxin, ở Việt Nam có thể gặp các loài như nấm độc tán trắng (Amanita verna), nấm độc trắng hình nón (Amanita virosa).
Độc tố chính của các loài nấm này là amatoxin, đây là chất cực độc không bị phân hủy bởi nhiệt, ảnh hưởng sức khỏe và có nguy cơ gây tử vong cao. Do vậy, tuyệt đối không ăn nấm lạ, nấm hoang dại, nấm đã bị dập nát, hỏng.
Không sử dụng các loại nấm lạ
Thực phẩm luôn có một ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe con người, để bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm người tiêu dùng nên chọn lựa thực phẩm an toàn sử dụng, không ăn các loại động vật, thực vật có chứa độc tố tự nhiên./.
